TBDN) Sữa bột công thức cho trẻ từ 6 tuổi trở xuống được nằm trong diện bình ổn giá. Nhưng thời gian qua, giá sữa bột trên thị trường liên tục “nhảy múa” - đã khiến cuộc sống của nhiều gia đình - những bà mẹ nuôi con nhỏ gặp rất nhiều khó khăn. Đặc biệt, biến động của tỷ giá USD mới đây, vô hình chung đã tạo “cơ hội vàng” cho sữa công thức ngoại nhập tiếp tục tăng gi�

Những bất hợp lý


Trên thị trường hiện nay, 70 - 80% là sữa công thức dành cho trẻ từ 6 tuổi trở xuống là nhập ngoại, vấn đề biến động của tỷ giá USD mới đây đã ảnh hưởng không nhỏ tới nhu cầu tiêu dùng của người dân.
Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó cục trưởng Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) cho biết, cho đến thời điểm này mới có 2 DN đăng ký điều chỉnh giá, đó là Nestle và Frisland Campina với mức điều chỉnh từ 5 - 17% cho từng loại sữa thành phẩm. Còn lại 3 DN (Công ty 3A nhập khẩu sữa Abbot, Công ty Tiên Tiến nhập khẩu sữa Abbot và Mead Johnson) đã đăng ký điều chỉnh giá từ ngày 1/3/2011 với mức tăng trung bình là 10%.
Như vậy, đến đầu tháng 3, tất cả các loại sữa nhập ngoại sẽ có mặt bằng giá mới với mức điều chỉnh giao động từ 5 - 18%. Đây là mức điều chỉnh tương đối cao so với các chi phí đầu vào sau biến động tỷ giá và biến động chi phí xăng dầu, điện, than…
Theo ông Tuấn, việc điều chỉnh giá là do DN tự chủ, sau khi điều chỉnh, cơ quan quản lý nhà nước sẽ kiểm tra mức giá, nếu thấy mức điều chỉnh không phù hợp với biến động của thị trường thì cơ quan quản lý thị trường sẽ có biện pháp xử lý. “Trong thời điểm hiện nay, nếu DN nào chưa đăng ký điều chỉnh giá, hoặc đăng ký rồi nhưng chưa đến thời điểm điều chỉnh mà trên thị trường xuất hiện mức điều chỉnh mới, người tiêu dùng hãy báo cho cơ quan quản lý và thị trường biết để có hình thức xử lý kịp thời” - ông Tuấn nhấn mạnh.
Vấn đề đặt ra ở đây là các sản phẩm sữa nằm trong danh mục bình ổn giá của Chính phủ, DN phải gửi bản đăng ký xin điều chỉnh, nhưng điều chỉnh lên mức bao nhiêu lại do DN tự chủ. Vai trò của cơ quan quản lý giá sẽ kiểm tra xem mức điều chỉnh có hợp lý so với biến động của thị trường hay không, lúc đó mới có biện pháp xử lý. Như vậy, sữa nằm trong danh mục bình ổn giá, song việc điều chỉnh giá sữa lại do DN tự chủ - đã dẫn đến những bất cập và hậu quả của nó là giá sữa trong một năm liên tục được điều chỉnh.
Doanh nghiệp “om hàng”
Theo TS. Nguyễn Minh Phong - Viện Nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội, về khách quan, việc điều chỉnh giá sữa công thức nhập khẩu trên thị trường là tất yếu bởi tỷ giá tăng, giá nguyên liệu nhập khẩu tăng, chi phí vận chuyển tới ngày 1/3 tăng. Về chủ quan, sữa nhập khẩu có tính độc quyền, sữa nội kém cạnh tranh, khách hàng có tâm lý dễ dãi sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền lớn để mua sữa cho con mình, cộng thêm hiệu quả quảng cáo sữa ngoại tác động đến… đã dẫn đến giá sữa được điều chỉnh theo một chu kỳ đều và cao như thời điểm hiện nay.
Ông Phong cho rằng, đây chính là cơ hội cho sữa nội cạnh tranh với sữa ngoại. Tuy nhiên, xét trên thực tế, thị trường sữa nội vẫn còn kém sức cạnh tranh, do công nghệ, do nguyên liệu vẫn phải nhập ngoại và vẫn bị chi phối với tỷ giá.
Cho đến thời điểm hiện tại, các sản phẩm sữa công thức nhập ngoại như Abbot, Mead Johnson đang rất khan hiếm. Tâm lý người dân đổ xô đi mua số lượng sữa nhất định về dự phòng khi giá sữa điều chỉnh quá cao. “Hiện chúng tôi đang thiếu hàng, nhất là sữa của Hãng Abbot. Chắc chắn ngày 1/3 tới, tất cả các hãng sữa sẽ đồng loạt điều chỉnh giá và một mặt bằng giá mới sẽ được thiết lập. Hiện chỉ có sữa Physiolac do Công ty cổ phần Dược phẩm Việt Nam nhập khẩu nguyên lon từ Pháp cam kết không điều chỉnh giá” - chủ một đại lý sữa Ensure của Abbot cho biết. Tình trạng trên cho thấy, các DN nhập khẩu sữa đang làm khan hàng và “om hàng” chờ cho đến giờ G mới bắt đầu đưa ra thị trường hưởng mức giá mới.